Armut vücut tipi; omuz genişliğinin kalça genişliğinden daha dar olduğu, bel oyuntusunun ince ve belirgin kaldığı, ancak leğen kemiğinden itibaren yağ dokusunun kalça, basen ve uyluk bölgelerinde yoğunlaştığı fiziksel bir formdur. Tıbbi terminolojide “jinoid tip yağlanma” olarak adlandırılan bu morfolojik yapı sonradan kazanılan bir kilo problemi değil tamamen genetik ve hormonal faktörlerle şekillenen karakteristik bir siluettir. Üst bedenin zarif ve ince kalırken alt bedenin hacim kazandığı bu asimetrik dağılım, estetik cerrahi kliniklerinde en sık karşılaşılan ve kişiye özgü vücut haritasının bir parçası olan doğal bir durumdur.
Armut Vücut Tipi Neden Oluşur ve Genetik Faktörler Etkili midir?
Hastalarımızın en çok merak ettiği konuların başında bu yapının neden oluştuğu gelir. Çoğu zaman kişiler bunun yanlış beslenme veya hareketsizlik sonucu oluştuğunu düşünerek kendilerini suçlama eğilimindedir. Oysa durum tamamen biyolojik mirasınızla ilgilidir. Armut vücut tipi, genetik kodlarınızın ve hormonal dengenizin bir sonucudur.
Bu vücut tipinin oluşumunda temel belirleyici faktörler şunlardır:
- Genetik miras
- Östrojen hormonu
- Progesteron hormonu
- Ergenlik süreci
- Hamilelik dönemleri
Kadınlık hormonu olarak bildiğimiz östrojen, vücudun yağ depolama haritasını belirleyen ana mimardır. Östrojen, biyolojik olarak kadını doğurganlık, hamilelik ve emzirme süreçlerine hazırlamak üzere programlanmıştır. Bu nedenle vücut, enerjiye en çok ihtiyaç duyacağı bu dönemler için bir “yakıt deposu” oluşturmak ister. Bu yakıt deposu için seçilen en güvenli ve metabolik olarak en kararlı bölgeler kalça, basen ve uyluk çevresidir. Vücudunuz buradaki yağları adeta bir banka kasası gibi kilitler ve sadece kıtlık, hamilelik veya emzirme gibi çok özel durumlarda kullanıma açar. Yani bu bölgedeki genişleme, sizin iradesizliğinizden değil vücudunuzun biyolojik koruma içgüdüsünden kaynaklanır.
Armut Vücut Tipi Nasıl Anlaşılır ve Belirtileri Nelerdir?
Bir kişinin armut vücut tipine sahip olup olmadığını anlamak için karmaşık testlere gerek yoktur. Gözlem ve basit kıyafet deneyimleri en net tanıyı koyar. Ancak klinik olarak baktığımızda, vücudun üst yarısı ile alt yarısı arasında belirgin bir hacim ve çevre ölçümü farkı olduğunu görürüz. Bu kişiler kilo aldıklarında yüzleri veya kolları çok az değişirken, pantolonları hızla daralmaya başlar.
Bu vücut tipinin karakteristik fiziksel özellikleri şöyledir:
- Dar omuzlar
- Küçük veya orta boy göğüsler
- İnce ve belirgin bel
- Düz karın bölgesi
- Geniş leğen kemiği
- Dolgun kalçalar
- Çıkık basenler
- Kalın uyluklar
Bu liste, armut tipinin klasik tablosunu çizer. Özellikle bel oyuntusunun belirginliği, bu vücut tipini elma tipi vücuttan ayıran en önemli estetik avantajdır. Elma tipinde bel kalınlaşır ve göbek öne çıkar; armut tipinde ise bel, vücudun en ince ve zarif noktası olarak kalır. Ancak kalça ve basen bölgesindeki genişleme, bazen bacak içlerinin birbirine sürtmesine, kıyafet seçiminde zorluklara ve estetik kaygılara yol açabilir.
Armut Vücut Tipi ile Lipödem Arasındaki Farklar Nelerdir?
İşte burası en kritik noktadır. Polikliniğe “basenlerimi eritemiyorum” diye gelen pek çok hastada aslında sadece yapısal bir genişlik değil “Lipödem” adı verilen kronik bir yağ dokusu hastalığı olduğunu tespit edebiliyoruz. Ya da tam tersi, lipödem olduğunu sanan bir hasta sadece inatçı bir armut vücut tipine sahip olabiliyor. Bu ayrımı yapmak, tedavi yolculuğunun başarısı için hayati önem taşır.
Lipödem, halk arasında “ağrılı yağlanma sendromu” olarak da bilinir. Armut vücut tipinden farklı olarak lipödemde biriken yağ dokusu hastalıklıdır ve lenfatik sistemle ilişkilidir. Normal bir armut vücut tipinde bacaklarınıza dokunduğunuzda acı hissetmezsiniz, deri pürüzsüzdür. Ancak lipödemde durum çok farklı seyreder.
Lipödemin ayırt edici belirtileri şunlardır:
- Bacaklarda ağrı
- Dokunmaya hassasiyet
- Kolay morarma
- Selülit benzeri görünüm
- Ayak bileğinde boğum
- Şişlik hissi
- Soğuk cilt
- Ağırlık hissi
Normal armut vücut tipinde ayak bileklerine doğru inildikçe bacak incelir ve zarif bir geçiş yapar. Lipödemde ise yağlanma ayak bileğine kadar iner ve orada keskin bir “manşet” gibi biter; ayaklar şiş değildir ama bilekler kalındır. Eğer bacaklarınızda sebepsiz morluklar oluşuyorsa, gün sonunda bacaklarınız kütük gibi ağırlaşıyorsa ve diyetle üst bedeniniz erirken bacaklarınızda milim incelme olmuyorsa, bir plastik cerrah tarafından lipödem açısından değerlendirilmeniz gerekir. Her iki durumda da çözüm cerrahi şekillendirmedir ancak lipödem hastalarında lenfatik sistemi korumak için çok daha hassas teknikler uygulanmalıdır.
Armut Vücut Tipi Sağlığı Tehdit Eder mi?
Tıbbi açıdan bakıldığında, armut vücut tipi “elma” (android) tipine göre çok daha masum ve hatta koruyucu kabul edilir. Elma tipi vücutta yağlar karın boşluğunda, yani karaciğer, mide ve bağırsakların etrafında birikir. Biz buna “viseral yağlanma” deriz. Bu tip yağlanma, kana sürekli yağ asitleri salarak insülin direncine, şeker hastalığına, yüksek tansiyona ve kalp krizine davetiye çıkarır.
Oysa armut vücut tipinde biriken yağlar “subkutan” yani deri altı yağ dokusudur. İç organları sıkıştırmaz veya organların çalışmasını bozmaz.
Jinoid tip (armut) yağlanmanın sağlıkla ilişkili özellikleri şunlardır:
- Düşük diyabet riski
- Düşük kalp krizi riski
- Daha az metabolik sendrom
- Hormonal koruma
- Deri altı depolama
Hatta bazı bilimsel çalışmalar kalça ve uyluk bölgesindeki yağ dokusunun, damar sertliğine karşı koruyucu bazı özel hormonlar (adiponektin gibi) salgılayabileceğini öne sürmektedir. Yani metabolik sağlığınız açısından, armut tipi bir vücuda sahip olmak elma tipine göre daha avantajlıdır. Ancak bu durum aşırı kilonun getirdiği mekanik yükleri ortadan kaldırmaz. Geniş basenler ve kalın bacaklar, zamanla diz ve kalça eklemlerine binen yükü artırabilir, bacak içi sürtünmelerine bağlı cilt sorunlarına ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Dolayısıyla metabolik olarak “daha sağlıklı” olması, estetik ve mekanik sorunları çözmemiz gerekmediği anlamına gelmez.
Armut Vücut Tipi İçin Diyet ve Spor Neden Yeterli Olmaz?
Bu hastalarımızın en büyük hüsran kaynağıdır. “Aylardır salata yiyorum, haftada dört gün spor yapıyorum, yüzüm çöktü, kaburgalarım sayılıyor ama basenlerim hala aynı yerde duruyor.” Bu cümleyi o kadar sık duyuyoruz ki… Bu durum sizin hatanız veya başarısızlığınız değil.
Vücudunuz kilo verirken “Spot Reduction” yani bölgesel zayıflama prensibiyle çalışmaz. Genel bir enerji açığı oluştuğunda, vücut önce en kolay ulaşabildiği, metabolik olarak en aktif yağ depolarını kullanır. Bunlar genellikle yüz, boyun, göğüs ve üst karın bölgesindeki yağlardır. Kalça ve basen bölgesindeki yağ hücreleri ise farklı bir reseptör yapısına sahiptir.
Bu bölgedeki yağ direncinin nedenleri şunlardır:
- Alfa reseptör yoğunluğu
- Düşük kan dolaşımı
- Hormonal kilitlenme
- İnsülin duyarlılığı
- Genetik kodlama
Basitçe anlatmak gerekirse; üst bedeninizdeki yağ hücrelerinde “yağ yak” emrini veren beta reseptörleri fazlayken, kalça ve basen bölgenizdeki yağ hücrelerinde “yağı sakla” emrini veren alfa reseptörleri çok daha fazladır. Siz spor ve diyet yaptıkça vücudunuz hayatta kalma içgüdüsüyle “kıtlık var” sinyali alır ve en değerli enerji deposu olarak gördüğü kalça yağlarını daha sıkı tutmaya başlar. Bu yüzden ne kadar zayıflarsanız zayıflayın, o bölgedeki inatçı çıkıntılar ve orantısızlık genellikle kalıcı olur. İşte modern plastik cerrahi tam bu noktada genetiğin çizdiği bu sınırı aşmak için devreye girer.
Armut Vücut Tipi Şekillendirmede Vaser Liposuction Nasıl Kullanılır?
Eskiden liposuction denildiğinde akla gelen, kaba kanüllerle yapılan ve uzun iyileşme süreleri gerektiren travmatik işlemler artık tarih oldu. Armut vücut tipini şekillendirirken amacımız sadece oradaki yağı vakumlamak değil vücuda yeni ve orantılı bir form vermektir. Biz buna “vücut şekillendirme” veya “sculpting” diyoruz. Bu süreçte altın standart olarak kabul ettiğimiz teknoloji Vaser Liposuction’dır.
Vaser, ultrasonik ses dalgalarını kullanan çok gelişmiş bir teknolojidir. Klasik yöntemlerden en büyük farkı “doku seçici” olmasıdır. Yani gönderilen ses dalgaları sadece yağ hücrelerini tanır ve onları hedefler.
Vaser teknolojisinin avantajları şunlardır:
- Yağ hücrelerini sıvılaştırır
- Damarları korur
- Sinirlere zarar vermez
- Lenf kanallarını korur
- Bağ dokusunu saklar
- Daha az morluk
- Hızlı iyileşme
Armut tipi vücutta bacak ve basen bölgesi lenfatik dolaşım açısından çok zengindir. Vaser ile çalışırken, katı yağı ses dalgalarıyla sıvı hale getirip (emülsifikasyon), sanki erimiş bir tereyağını çeker gibi nazikçe vücuttan uzaklaştırırız. Bu sayede o bölgedeki önemli yapılara zarar vermeyiz. Ayrıca Vaser, bize “High-Def” dediğimiz yüksek çözünürlüklü çalışma imkanı tanır. Popo kavisini belirginleştirmek, bacak kaslarının gölgelerini ortaya çıkarmak ve daha atletik bir görünüm sağlamak bu teknoloji ile mümkündür. Alınan yağlar canlılığını koruduğu için, eğer üst bedeniniz çok zayıfsa veya meme dokunuzda hacim kaybı varsa, bu yağları aynı seansta o bölgelere transfer ederek (yağ enjeksiyonu) vücut dengesini mükemmel bir şekilde kurabiliriz.
Armut Vücut Tipi Tedavisinde J-Plasma Sıkılaştırma Gerekli midir?
Armut vücut tipine sahip hastaların en büyük korkusu “içi boşalan derinin sarkması” durumudur. Özellikle iç bacak derisi çok incedir ve yerçekimine karşı direnci düşüktür. Yüksek miktarda yağ alındığında, derinin bu yeni ve incelmiş hacme adapte olması zor olabilir. Eskiden bu durumda hastalara “uyluk germe” denilen ve bacak içlerinde uzun kesi izleri bırakan ameliyatlar önerilirdi. Ancak artık elimizde J-Plasma (Renuvion) teknolojisi var.
J-Plasma, helyum gazı ve radyofrekans enerjisinin birleşimiyle oluşan “soğuk plazma” enerjisidir. Liposuction işlemi bittikten hemen sonra, aynı minik giriş deliklerinden deri altına bu özel cihazla gireriz.
J-Plasma uygulamasının etkileri şunlardır:
- Bağ dokusunu kısaltır
- Kolajeni sıkılaştırır
- Deri adaptasyonunu artırır
- Sarkmayı önler
- Pürüzsüz yüzey sağlar
Bu işlemi, gevşek bir kumaşı içeriden ütüleyerek sertleştirmeye ve küçültmeye benzetebilirsiniz. J-Plasma sayesinde deriyi kesip çıkarmaya gerek kalmadan, derinin altındaki dokulara sıkıca yapışmasını sağlarız. Armut tipi hastalarda, özellikle iç bacak ve popo altı (muz hattı) bölgesinde Vaser ile J-Plasma’yı kombine etmek, hem ince hem de gergin bir bacak formu elde etmemizin anahtarıdır. Bu teknoloji, bizi büyük kesili ameliyatlardan kurtaran en önemli yardımcımızdır.
Armut Vücut Tipi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?
Ameliyat süreci ve sonrası, hastaların gözünde bazen çok büyütülebiliyor. Oysa gelişen anestezi teknikleri ve Vaser gibi dokuya saygılı yöntemler sayesinde süreç oldukça konforludur. Operasyon genel anestezi altında, tam teşekküllü bir hastanede yapılır. Genellikle hastalarımızı bir gece hastanede misafir ederiz. Bu hem sıvı dengesini sağlamak hem de ilk gece konforunu artırmak için standart prosedürümüzdür.
İyileşme sürecinin aşamaları şunlardır:
- Korse kullanımı
- Erken yürüyüş
- Bol su tüketimi
- Protein ağırlıklı beslenme
- Lenf masajları
- Düzenli takip
Ameliyattan çıkar çıkmaz size özel, vücudunuzu saran bir korse giydirilmiş olur. Bu korse, oluşan boşlukların kapanması ve ödemin kontrolü için hayati önem taşır. Yaklaşık 4 ila 6 hafta boyunca bu korseyi kullanmanızı isteriz. Ağrı konusunda endişelenmeyin; genellikle hamlama ağrısına benzer, batma veya sızı şeklinde değil daha çok bir dolgunluk hissi şeklindedir ve basit ağrı kesicilerle kolayca yönetilir.
Hastalarımızı ameliyattan 4-5 saat sonra mutlaka yürütürüz. Hareket, iyileşmenin en büyük dostudur. Çoğu hastamız 3-4 gün içinde ev içi hayatına tamamen döner, 5-7 gün içinde de masa başı işlerine başlayabilir. Ödemlerin atılması ve dokunun tam şeklini alması zaman ister; ilk haftalarda şişlik olması çok doğaldır. İkinci haftadan itibaren başladığımız lenf drenaj masajları ile bu süreci hızlandırır ve dokunun pürüzsüzleşmesini sağlarız.
Op. Dr. Erman Ak, uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. Tayvan’da ileri mikrocerrahi eğitimi almış ve İtalya’da ISAPS bursiyeri olarak yüz ve meme estetiği eğitimi almıştır. EBOPRAS’tan Avrupa Birliği Estetik Plastik Cerrahi yeterlilik sertifikasına sahip olan Dr. Ak, Başakşehir Çam ve Sakura Hastanesi’nde Plastik Cerrahi Bölümü’nün kurulmasına katkıda bulunmuştur. Halen Nişantaşı’ndaki kliniğinde Türkiye ve diğer ülkelerden hasta kabul etmektedir.
